| Tạo cơ chế thu hút người tài, tiếp tục đẩy mạnh việc tự chủ, tự chịu trách nhiệm trong các tổ chức khoa học công nghệ là những điểm được Bộ KH-CN hướng tới trong nhiệm vụ năm 2010.
Gần bốn năm qua, việc thực hiện cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm của các tổ chức KHCN (theo tinh thần Nghị định 115) đã được thực hiện và được xem là một chủ trương đúng, mang tính đột phá. Các tổ chức KHCN sẽ dần độc lập về kinh phí, phương thức tổ chức hoạt động và đưa đơn vị mình “đứng” trên thị trường với các sản phẩm KHCN.
Tài trợ để doanh nghiệp đổi mới công nghệ
Tuy nhiên, không dễ gì để các tổ chức đang được bao cấp có thể “tách bầu sữa”, vì vậy năm 2009, Bộ KHCN đã chủ động tháo gỡ khó khăn này.
Cụ thể, Bộ đã trình Chính phủ thực hiện thí điểm Chương trình hỗ trợ các tổ chức KHCN công lập triển khai thực hiện Nghị định 115 và Nghị định 80 về doanh nghiệp KHCN để nâng cao số lượng các tổ chức KHCN hoạt động theo cơ chế này như các mô hình mẫu. Các đơn vị này được tư vấn, hướng dẫn thành lập tổ chức KHCN dưới dạng các trung tâm, viện nghiên cứu tại nhiều doanh nghiệp.
Theo ông Trần Việt Thanh, Chánh văn phòng Bộ KHCN: “Giải pháp này vừa giúp các doanh nghiệp chủ động tiến hành nghiên cứu, cải tiến công nghệ phục vụ trực tiếp hoạt động sản xuất, kinh doanh của mình, vừa tranh thủ được sự hỗ trợ của nhà nước, từ đó hình thành được nhiều hơn nữa các doanh nghiệp KHCN”.
Bên cạnh đó việc phát triển thị trường công nghệ, ứng dụng và chuyển giao công nghệ cũng được thúc đẩy. Hệ thống trung gian môi giới công nghệ thông qua các chợ công nghệ và thiết bị (Techmart) được tổ chức trên từng vùng với từng quy mô khác nhau.
Trong năm 2010, Techmart VietNam Asean+3 được tổ chức với sự tham gia của các nước Asean, Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản. Đã có 3.000 công nghệ, thiết bị, giải pháp phần mềm được giới thiệu. Hơn 2.000 bản hợp đồng kinh tế và ghi nhớ giao dịch mua, bán công nghệ được ký kết với tổng giá trị đạt 1.718 tỷ đồng. Hiện, Việt Nam có 1.500 doanh nghiệp có đổi mới công nghệ, 300 doanh nghiệp có tiềm năng trở thành doanh nghiệp KHCN.
“Năm 2010, Bộ KHCN sẽ tập trung hỗ trợ, tài trợ để khuyến khích nhập khẩu công nghệ tiên tiến, giải mã, làm chủ và bản địa hóa công nghệ nhập, hợp tác giữa doanh nghiệp và viên nghiên cứu, trường đại học trong đổi mới công nghệ, đổi mới sản phẩm”, ông Thanh nhấn mạnh.
Được biết Quỹ đổi mới công nghệ quốc gia, hệ thống quỹ phát triển KHCN sẽ được phát triển nhanh nhằm hỗ trợ vào hoạt động nghiên cứu, ứng dụng, đổi mới công nghệ trong các ngành. Vì vậy, các doanh nghiệp có thể coi đây là “địa chỉ đỏ” nếu có ý định đổi mới công nghệ cho đơn vị mình.
Quyết liệt đổi mới cơ chế
Theo ông Nguyễn Đình Minh, Vụ trưởng Vụ Khoa giáo văn xã, Văn phòng Chính phủ, Bộ KHCN cần thúc đẩy hơn nữa việc thực hiện đổi mới cơ chế quản lý khoa học công nghệ theo Nghị định 115 và Nghị định 80.
Cùng chung quan điểm này, ông Nguyễn Văn Thái, Ban tuyên giáo Trung ương nêu ví dụ, với cơ chế chuyển giao khoa học nghiên cứu ứng dụng tốt, tốc độ phát triển KHCN của Trung Quốc hiện chỉ sau Mỹ. Việt Nam có thể nhìn thấy sự tương đồng này trong việc chuyển sang cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm của các tổ chức KHCN.
Tuy nhiên, sự chuyển đổi này dường như hết sức chậm chạp. Lý do các tổ chức còn luyến tiếc cơ chế cũ, tức là được hưởng ngân sách, đề tài do Nhà nước giao. Nếu có tổ chức nghiên cứu thêm thì “bỏ tiền vào túi”.
Vì vậy, cần nhanh chóng để các tổ chức chuyển sang cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm hoạt động như các doanh nghiệp thì mới bứt phá lên được.
Theo ông Thanh, năm 2010 Bộ KHCN tiếp tục xây dựng cơ chế chính sách hỗ trợ quá trình chuyển đổi các tổ chức KHCN công lập sang hoạt động theo cơ chế tự chủ, hướng vào thị trường. Đặc biệt, sẽ hình thành các tập thể, nhóm KHCN mạnh giải quyết những nhiệm vụ quốc gia đặc biệt quan trọng với các cơ chế, chính sách đãi ngộ riêng biệt. Đề xuất với Chính phủ ban hành cơ chế, chính sách sử dụng cán bộ khoa học và trọng dụng nhân tài, đặc biệt là thu hút các chuyên gia giỏi, cán bộ trẻ ở nước ngoài trở về nước tham gia nghiên cứu và phát triển công nghệ.
Theo datviet |