Đánh giá hiệu quả vận hành thử nghiệm hệ thống thủy lợi Cái Lớn - Cái Bé giai đoạn 2021-2023 và hàm ý hoàn thiện quy trình vận hành
06/08/2026Nghiên cứu đánh giá hiệu quả vận hành thử nghiệm (2021-2023) của hệ thống thủy lợi Cái Lớn - Cái Bé dựa trên chuỗi quan trắc mực nước, độ mặn, lưu lượng tại 25 trạm và mô phỏng thủy lực - mặn bằng mô hình MIKE 11/21FM đã hiệu chỉnh, kiểm định cho các năm đại diện (2018 - lũ trung bình; 2022 - khô hạn). Kết quả cho thấy phương án vận hành điều tiết linh hoạt theo tín hiệu mặn - triều - mùa làm ranh mặn 4,0 g/L lùi về hạ lưu 8-12 km so với năm cơ sở 2020; mực nước đỉnh triều nội đồng hạ trung bình 0,25-0,35 m; diện tích ngập sâu >0,3 m giảm khoảng 2.000-2.300 ha. Trong mùa khô 2023, mực nước nội đồng duy trì 0,4-0,6 m đáp ứng nhu cầu tưới - tiêu cho khoảng 70% vùng tôm - lúa, đồng thời các vùng ngọt hóa không ghi nhận nhiễm mặn đầu vụ Đông Xuân. Độ tin cậy mô hình đạt mức cao (NSE > 0,90 đối với mực nước; NSE > 0,85 đối với độ mặn; R² = 0,93), bảo đảm cơ sở định lượng cho phân tích kịch bản. Trên nền kết quả này, nghiên cứu đề xuất khung quy trình vận hành thích ứng ba cấp (đầu mối - phân vùng - nội đồng) tích hợp quan trắc thời gian thực và mô phỏng dự báo ngắn hạn, làm căn cứ hoàn thiện quy trình vận hành chính thức của hệ thống
1. MỞ ĐẦU
2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2.1. Dữ liệu sử dụng
2.2. Mô hình tính toán
2.3. Chỉ tiêu đánh giá
2.4. Phân tích số liệu
3. KẾT QUẢ
3.1. Hiệu quả kiểm soát mặn
3.2. Hiệu quả giảm ngập và điều tiết nước
3.3. Ảnh hưởng đến cấp nước và sản xuất
3.4. Độ tin cậy mô hình
3.5. Đánh giá hiệu quả vận hành
4. THẢO LUẬN
4.1. Cơ chế điều tiết và hiệu quả kỹ thuật
4.2. Giới hạn và rủi ro vận hành
4.3. Hàm ý quản lý
5. KẾT LUẬN
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. (2021). Quyết định số 4789/QĐ-BNN-TCTL ngày 06/12/2021 về vận hành thử nghiệm hệ thống thủy lợi Cái Lớn - Cái Bé. Hà Nội, Việt Nam.
[2] Công ty TNHH MTV Khai thác Công trình Thủy lợi Miền Nam. (2023). Báo cáo khảo sát thủy văn và độ mặn hệ thống Cái Lớn - Cái Bé (12/2023). TP. Hồ Chí Minh, Việt Nam.
[3] TCVN 8225:2009. (2009). Công trình thủy lợi - Quy trình đo đạc và xác định cao độ. Hà Nội, Việt Nam: Bộ Khoa học và Công nghệ.
[4] Viện Khoa học Thủy lợi Miền Nam, Viện Kỹ thuật Biển, Viện Quy hoạch thủy lợi Miền Nam. (2024). Báo cáo thuyết minh kỹ thuật: Rà soát, điều chỉnh quy trình vận hành tạm thời hệ thống thủy lợi Cái Lớn - Cái Bé (03/2024). TP. Hồ Chí Minh, Việt Nam.
[5] Viện Kỹ thuật Biển. (2023). Kết quả đo cao độ dẫn chuyền năm 2023 (mốc AT-M30) khu vực cống Cái Lớn. TP. Hồ Chí Minh, Việt Nam.
[6] Mekong River Commission (MRC). (2024). Hydrological datasets for Kratie, Tan Chau and Chau Doc: Discharge and water level time series (2018-2024). Vientiane, Lao PDR: MRC Data & Information Services (DIS).
[7] Moriasi, D. N., Arnold, J. G., Van Liew, M. W., Bingner, R. L., Harmel, R. D., & Veith, T. L. (2007). Model evaluation guidelines for systematic quantification of accuracy in watershed simulations. Transactions of the ASABE, 50(3), 885-900.
_____________________________________________________________________
Chi tiết bài báo xem tại đây: Đánh giá hiệu quả vận hành thử nghiệm hệ thống thủy lợi Cái Lớn - Cái Bé giai đoạn 2021-2023 và hàm ý hoàn thiện quy trình vận hành
Nguyễn Đăng Tính, Nguyễn Trịnh Chung
Trường Đại học Thủy lợi
Phạm Văn Tùng
Viện Kỹ thuật Biển
Nguyễn Đăng Luân
Viện Khoa học Thủy lợi miền Nam
TẠP CHÍ KH&CN THỦY LỢI
Ý kiến góp ý:

