Đánh giá, phân loại mức độ suy thoái các nguồn nước mạch lộ, hang karst vùng núi cao, khan hiếm nước khu vực phía bắc lãnh thổ Việt Nam. xác định thứ tự ưu tiên các giải pháp công nghệ phục hồi, bảo vệ nguồn nước hiệu quả và bền vững

Do tác động của biến đổi khí hậu và các hoạt động phát triển kinh tế - xã hội ngày càng gia tăng làm cho các nguồn nước nói chung, nguồn nước karst ở vùng núi cao khan hiếm nước khu vực phía Bắc lãnh thổ Việt Nam nói riêng đã và đang có chiều hướng bị suy thoái cả về lượng và chất. Kết quả điều tra đánh giá thực tế các mùa khô kiệt năm 2022 và 2023 của Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Nhà nước mã số ĐTĐL.CN.66/21 tại 408 nguồn nước mạch lộ và 29 nguồn nước hang động karst tại 15 tỉnh miền núi phía Bắc lãnh thổ Việt Nam (trước khi sáp nhập) cho thấy có 39 nguồn nước bị suy thoái cả trữ lượng và chất lượng (chiếm 9,6%); 169 nguồn nước có biểu hiện suy thoái (chiếm 41,1%); có tới 173 nguồn nước đã bị suy thoái về lượng hoặc về chất (chiếm 42,5%) và chỉ có 27 nguồn nước chưa bị suy thoái (chiếm 6,6%). Để hạn chế, khắc phục nguy cơ suy thoái đó, bài viết này đã xác định được các nguyên nhân suy thoái, mức độ suy thoái; phân tích và xây dựng ma trận đánh giá, tính điểm xác định được thứ tự ưu tiên áp dụng các giải pháp công nghệ phục hồi và bảo vệ các nguồn nước bị suy soái hiệu quả, phù hợp với điều kiện thực tế vùng núi cao, khan hiếm nước khu vực phía Bắc. Đây là tiền đề quan trọng để thiết kế những giải pháp công nghệ căn cơ, đảm bảo tính bền vững các nguồn nước mạch lộ, nguồn nước hang karst cho từng vùng cụ thể.

1. GIỚI THIỆU

2. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁPNGHIÊN CỨU

3. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN

3.1. Đánh giá và phân loại mức độ suy thoái các nguồn nước mạch lộ, hang karst vùng núi cao phía Bắc lãnh thổ Việt Nam

3.2. Các giải pháp công nghệ ưu tiên phục hồi và bảo vệ các nhóm nguồn nước bị suy thoái

3.3. Thứ tự ưu tiên phục hồi và bảo vệ nguồn nước mạch lộ, hang karst bị suy thoái

4. KẾT LUẬN

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1] Đỗ Ngọc Ánh và nnk, 2019. Nghiên cứu đề xuất các mô hình, giải pháp công nghệ khai thác và bảo vệ phát triển bền vững nguồn nước Karst phục vụ cấp nước sinh hoạt tại các vùng núi cao, khan hiếm nước khu vực Bắc Bộ. Báo cáo tổng kết đề tài mã số: ĐTĐL.CN 61/2015, Hà Nội;

[2] Nguyễn Văn Lâm và nnk, 2018. Ti ềm năng nước dưới đất vùng núi cao, khan hiếm nước khu vực Bắc Bộ. Tạp chí KHKT Mỏ - Địa chất, tập 59, Kỳ 3, trang 1-9;

[3] Nguyễn Văn Lâm và nnk, 2018. Đ ánh giá lựa chọn mô hình, giải pháp công nghệ khai thác sử dụng bền vững nguồn nước karst vùng núi cao, khan hiếm nước khu vực Bắc Bộ. Tạp chí Khoa học và Công nghệ thủy lợi, số 43, ISSN: 1859-4255/04-2018, trang 30-39;

[4] Nguyễn Văn Lâm và nnk, 2020. Địa chất thủy văn nhiễm bẩn. Nhà xuất bản Giao thông vận tải, trang 8-10;

[5] Nguyễn Kim Ngọc và nnk, 2003. Địa chất thủy văn và tài nguyên nước ngầm lãnh thổ Việt Nam, Nhà xuất bản Giao thông vận tải, Hà Nội, trang 44-51;

[6] Nguyễn Văn Thắng, 2023. Nghiên cứu, đánh giá hiện trạng suy thoái nguồn nước mạch lộ và hang động karst vùng núi cao khan hiếm nước tỉnh Lạng Sơn. Đề xuất các giải pháp bảo vệ và phục hồi. Luận văn thạc sĩ, trường đại học Mỏ Địa chất.

[7] Naves, 2017. Demonstrative actions of spring restoration and groundwater protection in rural areas of Abegondo (Galicia, Spain);

[8] Bruce V. Rydbeck P.E., Improved Techniques for Spring Protection Developed by Rural Ecuadorian Communities;

[9] CHIRAG, 2012. Spring Water Recharge Programme - A study of the post programme impact on the lives of the people in the Kumaon region;

[10] Derek Ford and Paul Williams, 2007. Karst Hydrogeology and Geomorphology;

[11] Hung L. Q., Dinh N. Q., Batelaan O., Tam V. T., Lagrou D., 2002. Remote sensing and GIS- based Analysis of Cave Development in the Suoimuoi Catchment (Son La - NW Vietnam). Journal of Cave and Karst Studies, 64(1), 23-33;

[12] Nguyet V. T. M., 2000. Design of a karst web-based database and hydrological analysis for Thuan Chau-Son La catchment, Vietnam. MSc-thesis IUPWARE. Vrije Universiteit Brussel, Katholieke Universiteit Leuven. 88p;

[13] Nguyet V. T. M., Batelaan O., De Smedt F., 2004a. Contribution to the karst hydrogeology of Son La, Vietnam by artificial tracer experiments. Trans-KARST 2004. Proceedings of the International Transdisciplinary Conference on Development and Conservation of Karst Regions, Hanoi, Vietnam, 13-18.9.2004. p.160-164;

[14] Saaty, T.L, "Decision making with the Analytic Hierarchy Process", Int. J. Services, Sciences, 1(1), pp.83-98., 2008.

______________________________________________________________________

Chi tiết bài báo xem tại đây: Đánh giá, phân loại mức độ suy thoái các nguồn nước mạch lộ, hang karst vùng núi cao, khan hiếm nước khu vực phía bắc lãnh thổ Việt Nam. xác định thứ tự ưu tiên các giải pháp công nghệ phục hồi, bảo vệ nguồn nước hiệu quả và bền vững

Nguyễn Minh Việt, Nguyễn Văn Trãi, Bùi Mạnh Bằng, Đỗ Anh Đức
Viện Thuỷ điện và Năng lượng tái tạo
Nguyễn Văn Lâm, Đào Đức Bằng, Vũ Thu Hiền
Trường Đại học Mỏ - Địa chất

TẠP CHÍ KH&CN THỦY LỢI