Đánh giá định lượng sự biến đổi lượng mưa trên lưu vực sông Hiếu, Nghệ An giai đoạn 1969 -2024
22/12/2025Bài báo này đánh giá định lượng sự biến đổi lượng mưa tháng, mùa và năm tại các trạm Quỳ Châu, Quỳ Hợp và Tây Hiếu trên lưu vực sông Hiếu (tính đến trạm thủy văn Nghĩa Khánh) trong giai đoạn 1969–2024. Nghiên cứu sử dụng chuỗi số liệu mưa ngày thực đo, kết hợp phân tích thống kê và kiểm định Mann-Kendall để xác định định lượng xu hướng biến đổi. Kết quả cho thấy lượng mưa tháng có xu hướng gia tăng vào các tháng VII–IX tại Quỳ Châu và Quỳ Hợp, trong đó Quỳ Châu ghi nhận mức tăng đáng kể vào tháng VII với giá trị 1,37 mm/tháng. Ngược lại, các tháng IV, VI và X có xu hướng giảm nhẹ, trong khi những tháng còn lại không thể hiện sự thay đổi rõ rệt. Tháng IX là tháng có lượng mưa cao nhất tại cả ba trạm, với giá trị lần lượt là 758,0 mm (Quỳ Châu), 685,8 mm (Quỳ Hợp) và 947,8 mm (Tây Hiếu). Về mùa, lượng mưa mùa mưa dao động từ 1.370 mm đến 1.465,7 mm, cao gấp 6–7 lần so với mùa khô (210,2–216,1 mm). Lượng mưa mùa mưa có xu hướng biến đổi không đồng nhất giữa các trạm: Quỳ Châu có xu hướng tăng nhẹ (0,92 mm/mùa), Quỳ Hợp giảm nhẹ (-0,56 mm/mùa), trong khi Tây Hiếu không thể hiện xu hướng rõ ràng. Lượng mưa mùa khô tăng nhẹ tại Quỳ Châu (0,70 mm/mùa) và Tây Hiếu (0,37 mm/mùa) nhưng giảm tại Quỳ Hợp (-0,46 mm/mùa). Xét theo năm, lượng mưa tại Quỳ Châu có xu hướng tăng 2,9 mm/năm, tại Quỳ Hợp giảm 1,6 mm/năm, còn lượng mưa tại Tây Hiếu tăng 1,37 mm/năm
1. GIỚ I THIỆU CHUNG
2. LƯU VỰC NGHIÊN CỨ U VÀ DỮ LIỆU THU THẬP
2.1. Lưu vực sông Hiếu
2.2. Dữ liệu thu thập
3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
4. KẾT QUẢ
4.1 Kết quả biến đổi mưa tháng
4.2. Kết quả biến đổi mưa mùa
4.3. Kết quả biến đổi mưa năm
5. KẾ T LUẬN
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] Harka A.E., N.B. Jilo, F. Behulu (2021). Spatial-temporal rainfall trend and variability asssessment in the upper Wabe Shebelle river basin, Ethiopia: application of innovative trend analysis methuod. Journal of hydrology: regional studies, 37, 100915.
[2] Phạm Văn Chiến (2020). Nghiên cứu đánh gia xu hướng biến động mưa và lưu lượng dòng chảy lưu vực sông Lô, tỉnh Hà Giang. Tạp chí Khoa học Kỹ thuật Thủy lợi và Môi trường, Số 69 (6/2020), 86 -94.
[3] Lê Thị Thu Hiền, Phạm Văn Chiến (2022). Đánh giá xu hướng biến động mưa trên lưu vực sông Cả giai đoạn 1959-2016 sử dụng số liệu thực đo. Tạp chí Khoa học và Công nghệ Thủy lợi, Số 71, 1-9.
[4] Higashino M, G.H Stefan (2019). Variability and change of precipitation and flood discharge in a Japanese river basin. Journal of Hydrology: Regional studies, 21, 68-79.
[5] Kendall M.G (1975). Rank Correlation Methods. Charles Griffin, London, 272p.
______________________________________________________________________
Chi tiết bài báo xem tại đây: Đánh giá định lượng sự biến đổi lượng mưa trên lưu vực sông Hiếu, Nghệ An giai đoạn 1969 -2024
Lê Thị Thu Hiền, Phạm Văn Chiến
Trường Đại học Thuỷ lợi
TẠP CHÍ KH&CN THỦY LỢI
Ý kiến góp ý:
