Điều chỉnh quy trình vận hành sông Mã, sông Cả

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang điều chỉnh, sửa đổi Quy trình vận hành liên hồ chứa trên lưu vực sông Mã và sông Cả để phù hợp với điều kiện mới.

Theo đại diện Viện Khoa học Thủy lợi Việt Nam - đơn vị tư vấn xây dựng dự thảo sửa đổi 2 Quy trình vận hành liên hồ chứa trên lưu vực sông Mã và sông Cả cho biết, Quy trình vận hành liên hồ chứa trên lưu vực sông Mã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt năm 2018 còn Quy trình vận hành liên hồ chứa được phê duyệt từ 2019. 

Trong thời gian qua, các quy trình đã đóng vai trò quan trọng trong điều hành, phối hợp vận hành các hồ chứa lớn trên lưu vực, góp phần cắt, giảm lũ cho hạ du, duy trì dòng chảy trong mùa cạn, bảo đảm nguồn nước phục vụ sản xuất, sinh hoạt và phát triển kinh tế - xã hội.

Quy trình vận hành liên hồ chứa trên lưu vực sông Mã được rà soát, cập nhật để phù hợp hơn với thực tiễn. Ảnh: Nguyễn Vinh

Tuy nhiên, trước những thay đổi về điều kiện khí tượng thủy văn, diễn biến mưa lũ ngày càng phức tạp, cực đoan, cùng yêu cầu nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nước, quy trình vận hành liên hồ chứa cần tiếp tục được rà soát, cập nhật để phù hợp hơn với thực tiễn.

Đại diện Viện Khoa học Thủy lợi Việt Nam cũng cho biết, một trong những nội dung trọng tâm trong dự thảo điều chỉnh Quy trình vận hành liên hồ chứa trên lưu vực sông Mã là cập nhật, bổ sung các trận lũ lớn, lũ cực đoan xảy ra trong những năm gần đây như năm 2017, 2024, 2025 để phân tích, đánh giá an toàn công trình và xây dựng phương án vận hành hệ thống liên hồ phù hợp hơn.

Dự thảo cũng đề xuất bổ sung hồ chứa Cánh Tạng trên địa bàn tỉnh Phú Thọ tham gia điều tiết, giảm lũ cho hạ du sông Bưởi, qua đó tăng tính đồng bộ trong vận hành điều tiết nước trên toàn lưu vực.

Điều chỉnh thời gian vận hành hồ mùa lũ đối với các hồ chứa trên sông Mã nhằm tăng khả năng chủ động trong điều hành phòng, chống lũ. Ảnh: NNMT

Bên cạnh đó, các quy định liên quan đến thời gian vận hành hồ trong mùa lũ được nghiên cứu điều chỉnh nhằm phù hợp hơn với xu thế xuất hiện các trận mưa lớn, lũ bất thường trong những năm gần đây. Đối với lưu vực sông Mã, dự thảo xem xét điều chỉnh thời gian vận hành hồ mùa lũ đối với các hồ chứa trên sông Mã và hồ Cánh Tạng nhằm tăng khả năng chủ động trong điều hành phòng, chống lũ.

Một điểm đáng chú ý là dự thảo bổ sung, làm rõ các trường hợp vận hành trong tình huống bất thường, tình huống khẩn cấp; đồng thời quy định rõ hơn thẩm quyền, trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị liên quan trong quá trình quyết định vận hành hồ chứa.

Đối với lưu vực sông Cả, dự thảo cũng bổ sung các quy định về vận hành trong tình huống bất thường, khẩn cấp; cập nhật các thông số kỹ thuật, mực nước vận hành hồ chứa; bổ sung quy định về trách nhiệm của các cơ quan quản lý, vận hành nhằm nâng cao tính chủ động và khả năng ứng phó trước các tình huống phát sinh.

Việc điều chỉnh các quy trình vận hành liên hồ chứa lưu vực sông Mã, sông Cả không chỉ nhằm tăng cường khả năng phòng, chống thiên tai mà còn hướng tới mục tiêu sử dụng hiệu quả, tiết kiệm nguồn nước, bảo đảm hài hòa giữa các nhu cầu khai thác, sử dụng nước trên lưu vực.

Các quy trình mới sẽ từng bước hướng tới phương thức vận hành linh hoạt, dựa trên dữ liệu thực tế, kết hợp giữa dự báo khí tượng thủy văn, tình hình nguồn nước và nhu cầu sử dụng nước tại hạ du. Qua đó, góp phần nâng cao hiệu quả điều hòa, phân phối tài nguyên nước theo quy định của Luật Tài nguyên nước năm 2023.

Dự thảo điều chỉnh cũng đặt yêu cầu ưu tiên dành dung tích hữu ích của hồ chứa để thực hiện nhiệm vụ cắt, giảm lũ cho hạ du trong mùa mưa lũ và khi xuất hiện nguy cơ xảy ra các trận mưa lũ lớn, đặc biệt lớn trên lưu vực. Đây là một trong những yêu cầu quan trọng nhằm nâng cao mức độ an toàn cho người dân, công trình và các hoạt động phát triển kinh tế - xã hội vùng hạ du.

Đồng thời, việc vận hành hồ chứa cần bảo đảm sự cân bằng giữa nhiều mục tiêu: phòng, chống lũ; cấp nước cho sinh hoạt, sản xuất; duy trì dòng chảy môi trường; phát triển năng lượng và sử dụng bền vững tài nguyên nước.

Theo Việt Anh/nongnghiepmoitruong.vn