Hiện đại hóa công trình thủy lợi phục vụ đa mục tiêu, thích ứng với biến đổi khí hậu
28/09/2026Hệ thống công trình thủy lợi (CTTL) Việt Nam đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong phát triển nông nghiệp, đảm bảo an sinh xã hội và phòng chống thiên tai. Tuy nhiên, trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội hiện nay, nhu cầu sử dụng nước ngày càng đa dạng, bao gồm cấp nước sinh hoạt, công nghiệp, dịch vụ, bảo vệ môi trường và phát triển du lịch. Bên cạnh đó, với những biến động ngày càng phức tạp của khí hậu, các hệ thống CTTL truyền thống với thiết kế đơn mục tiêu đã bộc lộ nhiều hạn chế. Bài báo phân tích thực trạng và những thách thức của hệ thống CTTL, đồng thời đề xuất định hướng hiện đại hóa phục vụ đa mục tiêu và thích ứng với biến đổi khí hậu. Kết quả nghiên cứu cho thấy việc ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới quản lý và hoàn thiện thể chế là các yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả khai thác CTTL trong giai đoạn tới.
1. ĐẶT VẤN ĐỀ
2. THÁCH THỨC VÀ NHU CẦU HIỆN ĐẠI HÓA HỆ THỐNG CTTL
2.1. Nhu cầu phục vụ phát triển nông nghiệp thông minh, bền vững
2.2. An ninh nguồn nước, sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả
2.4. Thích ứng với biến đổi khí hậu
2.5. Nhu cầu nâng cao năng lực, hiệu quả hoạt động của các CTTL
3. KINH NGHIỆM QUỐC TẾ TRONG HIỆN ĐẠI HÓA CÔNG TRÌNH THỦY LỢI
3.1. Nhật Bản
3.2. Israel
3.3. Trung Quốc
4. ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP HIỆN ĐẠI HÓA CÔNG TRÌNH THỦY LỢI Ở VIỆT NAM
4.1. Mục tiêu chung
4.2. Mục tiêu cụ thể
4.3. Một số giải pháp hiện đại hóa CTTL phục vụ đa mục tiêu, thích ứng với biến đổi khí hậu
5. KẾT LUẬN
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] Kết luận số 36/KL/TW ngày 23/6/2022 của Ban Chấp hành Trung ương Về bảo đảm an ninh nguồn nước và an toàn đập, hồ chứa nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
[2] Quyết định số 33/QĐ-TTg ngày 07/01/2020 của Thủ tướng chính phủ phê duyệt Chiến lược Thủy lợi Việt Nam đến 2030, tầm nhìn 2045.
[3] Quyết định số 749/QĐ-TTg ngày 03/6/2020 của Thủ tướng chính phủ phê duyệt Chương trình chuyển đổi số Quốc gia đến 2025, tầm nhìn đến 2030.
[4] Quyết định số 150/QĐ-TTg ngày 28/01/2022 của Thủ tướng chính phủ phê duyệt Chiến lược Phát triển Nông nghiệp Nông thôn Bền vững giai đoạn 2021- 2030, tầm nhìn 2050.
[5] Quyết định số 1595/QĐ-TTg ngày 23/12/2022 của Thủ tướng Chính phủ Ban hành Kế hoạch hành động thực hiện Kết luận số 36-KL/TW ngày 23 tháng 6 năm 2022 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh nguồn nước và an toàn đập, hồ chứa nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
[6] Quyết định số 847/QĐ-TTg ngày 14/7/2023 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch phòng, chống thiên tai và thuỷ lợi thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn 2050.
[7] Cục Thủy lợi, “Báo cáo kết quả Điều tra về Quản lý, khai thác và hiệu quả sử dụng CTTL”, 2023.
[8] Cục Trồng trọt, “Chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa toàn quốc năm 2020, 2021, 2022”.
[9] Quyết định số 847/QĐ-TTg ngày 14/7/2023 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch phòng, chống thiên tai và thuỷ lợi thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn 2050.
[10] Cục Thủy lợi, “Báo cáo kết quả Điều tra về Quản lý, khai thác và hiệu quả sử dụng CTTL”, 2023.
[11] Cục Trồng trọt, “Chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa toàn quốc năm 2020, 2021, 2022”.
[12] World Bank, Vietnam: Toward a Safe, Clean, and Resilient Water System, 2019.
______________________________________________________________________
Chi tiết bài báo xem tại đây: Hiện đại hóa công trình thủy lợi phục vụ đa mục tiêu, thích ứng với biến đổi khí hậu
Nguyễn Thị Kim Dung
Viện Nước, Tưới tiêu và Môi trường
TẠP CHÍ KH&CN THỦY LỢI
Ý kiến góp ý:

