Tiếp cận hiện đại trong thiết kế lũ và an toàn đập: Bài học từ Icold Bulletin 170 và định hướng cập nhật tiêu chuẩn trong nước

Thiết kế thuỷ văn đóng vai trò nền tảng trong xây dựng công trình thuỷ lợi, thuỷ điện và phòng chống thiên tai, bảo đảm công trình vận hành an toàn và hiệu quả. Trong đó, tính toán lũ thiết kế là nội dung trung tâm, quyết định quy mô, chi phí đầu tư và mức độ an toàn cho hạ du. Trên thế giới, nhiều tổ chức đã ban hành hướng dẫn đánh giá lũ và an toàn đập; đặc biệt, ICOLD đã tổng hợp các phương pháp tiếp cận hiện đại trong Bản tin 170, thể hiện xu hướng thiết kế dựa trên đánh giá rủi ro và quản lý bất định. Bài báo trình bày kết quả phân tích, so sánh giữa các tiêu chuẩn thuỷ văn công trình trong nước và quốc tế, nhằm làm rõ sự khác biệt về cơ sở khoa học – kỹ thuật và đề xuất định hướng cập nhật tiêu chuẩn Việt Nam theo hướng hội nhập, hiện đại và phát triển bền vững.

1. BỐI CẢNH LŨ LỤT CỰC ĐOAN VÀ TẦM QUAN TRỌNG CỦA AN TOÀN ĐẬP

2. CƠ SỞ PHÁP LÝ VÀ PHẠM VI ÁP DỤNG

3. PHÂN CẤP CÔNG TRÌNH VÀ TẦN SUẤT THIẾT KẾ

4. TÍNH TOÁN THUỶ VĂN

5. SO SÁNH ƯU – NHƯỢC ĐIỂM

6. THẢO LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT

6.1. Bất cập liên quan đến tiêu chuẩn hiện hành

6.2. Sự tương đồng và khác biệt trong triết lý thiết kế

6.3. Khuyến nghị cho tiêu chuẩn Việt Nam

7. KẾT LUẬN

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1] FEMA, Federal Guidelines for Dam Safety - Selecting and Accommodating Inflow Design Floods for Dams, 2013.

[2] Guido Felder & Rolf Weingartner, Assessment of deterministic PMF modelling approaches, 2017.

[3] Hoàng Ngọc Tuấn, Nghiên cứu dự báo dòng chảy lũ và xây dựng đường quá trình xả lũ về hạ du cho các hồ chứa thuộc lưu vực sông Ba tỉnh Đắk Lắk ứng với các cấp độ mưa, áp dụng điển hình cho hồ chứa nước Ea Knop huyện Ea Kar, 2017.

[4] ICOLD Bulletin 170 – Flood Evaluation and Dam Safety.

[5] Nguyễn Văn Lợi, Nghiên cứu nguy cơ sự cố do mưa lũ nhằm nâng cao an toàn các hồ chứa nhỏ vùng Bắc Trung Bộ, 2017.

[6] Phạm Ngọc Quý và cộng sự, Nghiên cứu công nghệ cảnh báo, dự báo lũ và tính toán lũ vượt thiết kế ở các hồ chứa vừa và nhỏ-giải pháp tràn sự cố, 2005.

[7] QCVN 04 05:2022/ BNNPTNT: Công trình thuỷ lợi – Các quy định chủ yếu về thiết kế.

[8] TCVN 13615:2022 – Tính toán các đặc trưng thủy văn thiết kế.

[9] USACE, Regulation No. 1110-2-1156, Safety of Dams – Policies and Procedures, 2014.

______________________________________________________________________

Chi tiết bài báo xem tại đây: Tiếp cận hiện đại trong thiết kế lũ và an toàn đập: Bài học từ Icold Bulletin 170 và định hướng cập nhật tiêu chuẩn trong nước

Nguyễn Ngọc Tuấn, Đỗ Ngọc Ánh
Viện Thuỷ điện và năng lượng tái tạo
Nguyễn Quốc Dũng
Hội Đập lớn và Phát triển nguồn nước Việt Nam

TẠP CHÍ KH&CN THỦY LỢI