Xác định nhu cầu nước tưới cho cây lạc bằng phương trình Fao Penman-Monteith và hệ số cây trồng kép

Nghiên cứu áp dụng phương trình FAO Penman–Monteith kết hợp phương pháp hệ số cây trồng kép để xác định nhu cầu nước tưới (IWR) cho cây lạc vụ Xuân tại xã Hải Thịnh, tỉnh Ninh Bình – khu vực có đất phù sa pha cát và mưa phân bố không đều. Kc kép gồm Kcb và Ke được xác định theo FAO-56, có xét đến tỷ lệ che phủ tán lá (fc), diện tích đất bị ướt (fw) và điều kiện khí tượng thực tế. Kết quả cho thấy tổng lượng bốc thoát hơi nước (ETc) là 337,7 mm, lượng mưa hiệu quả chỉ đạt 81,2 mm, dẫn đến nhu cầu nước tưới toàn vụ lên tới 313,3 mm (3.133 m³/ha). Giai đoạn ra hoa – quả chắc có nhu cầu nước cao nhất, chiếm 43,7% tổng IWR. Kết quả nghiên cứu làm cơ sở xây dựng lịch tưới và quản lý nước hiệu quả cho cây lạc tại vùng đồng bằng ven biển Bắc Bộ và các khu vực có điều kiện tương tự.

1. ĐẶT VẤN ĐỀ

2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1. Phương trình cân bằng nước xác định nhu cầu nước tưới

2.2. Tính ETc theo phương pháp hệ số cây trồng kép

3. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN

3.1. Dữ liệu và vùng nghiên cứu

3.2. Kết quả tính toán xác định ETo

3.3. Hệ số cây trồng (Kc)

3.4. Kết quả xác định nhu cầu nước tưới (IWR)

4. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1] Bộ Khoa học và Công nghệ. (2011). TCVN 8641:2011 – Công trình thủy lợi – Kỹ thuật tưới tiêu nước cho cây lương thực và cây thực phẩm. Hà Nội: Nhà xuất bản Khoa học và Kỹ thuật.

[2] Sái Hồng Dương, & Phạm Văn Đông. (2012). Ảnh hưởng của độ mặn và chế độ tưới đến cây lạc vụ Xuân vùng ven biển Bắc Bộ. Tạp chí Khoa học và Công nghệ Thủy lợi – Viện Khoa học Thủy lợi Việt Nam.

[3] Allen, R. G., Pereira, L. S., Raes, D., & Smith, M. (1998). Crop evapotranspiration: Guidelines for computing crop water requirements. FAO Irrigation and Drainage Paper 56. FAO.

[4] Massai, R., Paredes, P., & Pereira, L. S. (2021). Updated single and dual crop coefficients for tree and vine fruit crops. Agricultural Water Management, 250, 106645. https://doi.org/10.1016/j.agwat.2020.106645

[5] Da Silva, V. P. R., et al. (2012). Water requirements and single and dual crop coefficients of sugarcane grown in Brazil. Agricultural Sciences, 3(2), 274–283. https://doi.org/10.4236/as.2012.32032.

[6] Shahrokhnia, M. H., & Sepaskhah, A. R. (2013). Single and dual crop coefficients and crop evapotranspiration for wheat and maize in a semi-arid region. Theoretical and Applied Climatology, 114(3–4), 495–510. . https://doi.org/10.1007/s00704-013-0848-6

[7] Li, F., & Ma, Y. (2019). Evaluation of the dual crop coefficient approach in estimating evapotranspiration of drip-irrigated summer maize in Xinjiang, China. Water, 11(5), 1053. https://doi.org/10.3390/w11051053

[8] Silva, T. J. A., Fenner, W., Bonfim-Silva, E. M., Duarte, T. F., Castañon, T. H. F. M., Dourado, L. G. A., & Bezerra, M. D. L. (2021). Dual crop coefficients and performance of evapotranspiration methods in irrigated wheat. Australian Journal of Crop Science, 15(1), 32–40. https://doi.org/10.21475/ajcs.21.15.01.2365.

[9] Elzopy, K.A., Surendran, U.P., Chaturvedi, A.K. et al. (2025). Cowpea evapotranspiration modeling using the FAO-56 dual crop coefficient approach for climate-resilient agriculture under deficit irrigation conditions. Appl Water Sci 15, 163. https://doi.org/10.1007/s13201-025-02502-5

[10] Rosa, R. D., et al. (2012). Implementing the dual crop coefficient approach in interactive software. Agricultural Water Management, 107, 54–65. https://doi.org/10.1016/j.agwat.2011.10.013

[11] Dabhi, P. R., et al. (2020). Dual crop coefficient approach for summer sesame using SIMDualKc. Journal of Agricultural Engineering (India), 57(4), 364–376. https://doi.org/10.52151/jae2020574.1728

[12] Tong, G., Liu, H., & Li, F. (2016). Evaluation of dual crop coefficient approach on evapotranspiration calculation of cherry trees. IJABE, 9(3), 29–36. https://ijabe.org/index.php/ijabe/article/view/1886

[13] Zhao, C., & Nan, Z. (2007). Estimating water needs of maize using the dual crop coefficient method. African Journal of Agricultural Research, 2(7), 325–333.

[14] Parekh, F. (2013). Crop water requirement using single and dual crop coefficient approach. IJIRSET, 2(9), 4493–4497.

[15] Paredes, P., et al. (2024). Single and basal crop coefficients for subtropical/tropical orchards with ground cover and height consideration. Irrigation Science, 42, 1059–1097. 10.1007/s00271-024-00925-7

[16] Pereira, L. S., et al. (2023). Actual and standard crop coefficients for grasses: A review. Irrigation Science, 42(6), 1139–1170. https://doi.org/10.1007/s00271-023-00867-6

[17] Paredes, P., et al. (2017). Using the FAO dual crop coefficient approach for peas under irrigation strategies. Agricultural Water Management, 189, 5–18. https://doi.org/10.1016/j.agwat.2017.04.010

[18] Phi, N. Q. (2014). Xác định nhu cầu nước tưới cho cây lạc bằng phương trình FAO Penman–Monteith và hệ số cây trồng đơn. Tạp chí Khoa học Kỹ thuật Thủy lợi và Môi trường, (46), 79–85.

[19] Raes, D., Steduto, P., Hsiao, T.C., Fereres, E. (2012). AquaCrop Reference Manual, Version 4.0. FAO Land and Water Division, Rome.

[20] 樊慧芳, 于既玉, 吴伟民. 2010. 灌溉排水工程技术. 黄河水利出版社. 郑州.

[21] Suleiman, A. A., Tojo Soler, C. M., & Hoogenboom, G. (2013). Determining FAO-56 crop coefficients for peanut under different water stress levels. Irrigation Science, 31, 169–178. https://doi.org/10.1007/s00271-011-0301-4.

______________________________________________________________________

Chi tiết bài báo xem tại đây: Xác định nhu cầu nước tưới cho cây lạc bằng phương trình Fao Penman-Monteith và hệ số cây trồng kép

Nguyễn Quang Phi
Khoa Kỹ thuật tài nguyên nước, Trường Đại học Thủy lợi

TẠP CHÍ KH&CN THỦY LỢI